Sprzęgło cierne


Sprzęgło to mechanizm stosowany w budowie urządzeń i maszyn różnego stosowania. Jego zadaniem jest przekazywanie momentu obrotowego pomiędzy dwoma niezależnie obracanymi wałami. W przypadku sprzęgieł stosowanych w naszych samochodach, jednym z tych wałów jest – przyjmijmy - skrzynia biegów, drugim – silnik. Skrzynia biegów przekazuje moment obrotowy do sprzęgła za pomocą wałka sprzęgłowego, zaś silnik – za pomocą wału korbowego poprzez koło zamachowe. Sprzęgło przyjmuje moment obrotowy bezpośrednio od tych elementów.

Sprzęgło cierne jednotarczowe
Rys.: Sprzęgło cierne jednotarczowe

Rodzaje sprzęgieł ciernych

Wyróżniamy wiele rodzajów sprzęgieł i kryteriów ich podziału. Jednym z kryteriów jest podział na sprzęgło przymusowe i poślizgowe (ze względu na różnice prędkości współpracujących wałów). W przypadku sprzęgieł poślizgowych mamy do czynienia z kilkoma rodzajami sprzęgieł, a wśród nich znajduje się to, które dla nas jest najistotniejsze, czyli sprzęgło cierne. Taki rodzaj sprzęgła znajduje zastosowanie w samochodach.



Działanie sprzegła ciernego

Przeniesienie momentu obrotowego w sprzęgle ciernym odbywa się za pomocą połączenia ciernego. Połączenie cierne powstaje dzięki pracy odpowiedniej konstrukcji części pomocniczych dociskających do siebie zazwyczaj 2 elementy cierne. W przypadku sprzęgieł samochodowych mamy najczęściej do czynienia ze sprzęgłem ciernym jednotarczowym. Tarcza sprzęgła (tarcza cierna) współpracuje bezpośrednio z dociskiem sprzęgła oraz z łożyskiem wyciskowym na łapie sprzęgła lub w formie wysprzęglika centralnego. Te 3 ściśle współpracujące elementy najczęściej tworzą konstrukcję sprzęgła ciernego w naszych autach.

Okładziny cierne

Miejscem przylegania tarczy sprzęgła, jako głównego elementu ciernego współpracującego bezpośrednio z kołem zamachowym silnika jest okładzina cierna. Okładziny cierne wykonuje się ze specjalnych materiałów charakteryzujących się wysokim współczynnikiem tarcia. Materiał taki musi być odporny na ścieranie, wysoką temperaturę i siłę nacisku.

Okładziny cierne
Rys.: Okładziny cierne

Jeżeli chcesz poznać szczegółową budowę sprzęgła w swoim samochodzie, odwiedź jedną z naszych publikacji: Budowa sprzęgła samochodowego.

Sprzęgło cierne jednotarczowe w naszym samochodzie wykonuje dwa tryby pracy. Pierwszym z nich jest załączenie napędu. Tarcza cierna przylega wówczas ściśle do koła zamachowego silnika, a cały moment obrotowy przekazywany jest na skrzynię biegów poprzez wałek sprzęgłowy. W czasie trwania tego procesu pedał sprzęgła jest wolny.



Podczas wciskania pedału sprzęgła następuje rozłączenie napędu. Tarcza sprzęgła nie przylega wówczas do koła zamachowego, a obydwie strony połączenia ciernego pracują niezależnie – zarówno silnik jak i skrzynia biegów.

Zapraszamy do odwiedzenia strony naszej odrębnej publikacji, gdzie stworzona przez nas animacja zilustruje dokładnie proces działania sprzęgła w obydwu trybach pracy: Działanie sprzęgła samochodowego.


Zobacz także:

1.Jak dobrać odpowiednie sprzęgło lub koło dwumasowe?Zobacz
2.Informacje o sprzęgłach ValeoZobacz
3.Informacje o sprzęgłach LuKZobacz
4.Informacje o sprzęgłach SACHSZobacz
5.Informacje o sprzęgłach AisinZobacz
6.Sprzęgło dwumasoweZobacz
7.Regeneracja koła dwumasowegoZobacz
8.Objawy zużycia koła dwumasowegoZobacz
9.Sztywne koło zamachowe zamiast dwumasowego?Zobacz
10.Oferta sprzęgieł ze sztywnym kołem zamachowym ValeoZobacz