Rodzaje sprzęgieł samochodowych

Sprzęgła stosowane w samochodach, można podzielić na kilka rodzajów, czyli większych grup i kilkanaście podgrup. Ze względu na sposób działania, sprzęgła można podzielić na:

  • Cierne
  • Hydrokinetyczne
  • Elektromagnetyczne – działa na zasadzie elektromagnesu, który odciąga od siebie tarcze cierne. Nie znalazły szerokiego zastosowania w układach napędowych samochodów, m.in. ze względu na działanie „zero – jedynkowe” (brak możliwości jakiegokolwiek poślizgu) oraz konieczność ciągłego dostarczania prądu. Wykorzystywane są często przy wentylatorach chłodnicy, czy sprężarkach klimatyzacji.

Niezależnie od zastosowanego typu sprzęgła, jego podstawowe zadania są takie same. Należą do nich:

  • Przenoszenie momentu obrotowego z wału korbowego silnika na skrzynię biegów
  • Umożliwienie płynnego ruszenia z miejsca
  • Umożliwienie zatrzymania samochodu, bez konieczności wyłączania silnika
  • Możliwość zmiany biegów
  • Tłumienie drgań układu napędowego


Znajdź sprzęgło do Twojej marki samochodu


Cztery pierwsze zadania są najważniejsze i sprowadzają się właściwie do jednego – do umożliwienia przez sprzęgło chwilowego rozłączenia silnika i skrzyni biegów, a także „sprzęgnięcia” z wyrównaniem prędkości obu elementów.

Sprzęgła cierne

Rodzaje sprzęgieł samochodowych

Sprzęgła cierne można podzielić na wiele kategorii, według różnych kryteriów.

Ze względu na konstrukcję, wyróżniamy sprzęgła:

  • Jednotarczowe
  • Dwutarczowe
  • Wielotarczowe

Ze względu na warunki, w których pracuje sprzęgło cierne, dzielimy je na:

  • Sprzęgła suche
  • Sprzęgła mokre (pracujące w oleju, najczęściej wielotarczowe. Taki rodzaj sprzęgła występuje często w skrzyniach biegów dwusprzęgłowych)

Znajdź sprzęgło do Twojej marki samochodu
ALFA ROMEO AUDI BMW CHEVROLET CHRYSLER CITROËN DACIA DAEWOO DAIHATSU FIAT FORD HONDA HYUNDAI ISUZU JAGUAR JEEP KIA LANCIA LAND ROVER LEXUS MAZDA MERCEDES-BENZ MITSUBISHI NISSAN OPEL PEUGEOT PORSCHE RENAULT ROVER SAAB SEAT SKODA SMART SSANGYONG SUBARU SUZUKI TOYOTA VOLVO VW

Pod względem sposobu sterowania:

  • Ze sterowaniem mechanicznym (za pomocą linki)
  • Sterowane hydraulicznie (pompa, przewody, płyn hydrauliczny)
  • Sterowane pneumatycznie (zawory, sprężarka, przewody)

Ze względu na to, w jaki sposób wywoływane jest tarcie pomiędzy tarczami ciernymi. Tarcie może być wywoływane:

  • Za pomocą sprężyny
  • Odśrodkowo – tarcie wywoływane siłą odśrodkową rośnie wraz z obrotami silnika
  • Półodśrodkowo – siła sprężyna wzmacniana jest siłą odśrodkową

Ze względu na zaangażowanie użytkownika w proces wysprzęglania:

  • Sprzęgła manualne – użytkownik manualnie steruje pracą sprzęgła, za pomocą pedału
  • Sprzęgła sterowane elektronicznie – lewy pedał jest wyeliminowany, sprzęgło sterowane jest układem hydraulicznym lub pneumatycznym z pomocą elektroniki.
Rodzaje sprzęgieł samochodowych

Najczęściej, a właściwie jedynie poza pewnymi wypadkami szczególnymi stosowanym rodzajem sprzęgła w samochodach osobowych z manualną skrzynią biegów, jest sprzęgło cierne, jednotarczowe, suche, ze sterowaniem hydraulicznym i tarciem wywoływanym sprężyną. Taki układ składa się z tarczy, docisku i łożyska oporowego. O budowie i funkcjonowaniu sprzęgła, można dowiedzieć się w przystępny sposób z artykułu. Niemały udział przy całym procesie wysprzęglania, ma również koło zamachowe. Jeżeli nasz samochód wyposażony jest w koło zamachowe jednomasowe, jest duża szansa, że będzie ono służyć bez zarzutu przez cały, wieloletni okres użytkowania samochodu. Wymiana konieczna jest tylko w przypadku bardzo poważnej awarii. Jeżeli natomiast, zastosowano nowocześniejsze rozwiązanie – dwumasowe koło zamachowe, jest to część podlegająca okresowej wymianie. Więcej na ten temat tutaj i w innych artykułach na naszej stronie w dziale specjalnie temu poświęconym..

Do zalet sprzęgieł ciernych należy duża wytrzymałość, prostota mechanizmu, niewielkie koszty wymiany. Po stronie wad, wymienić możemy konieczność pewnej wprawy przy manualnej obsłudze, a także ograniczoną wielkość możliwego do przeniesienia momentu obrotowego. O tym, jak używać sprzęgła tego typu, aby służyło długo i bezawaryjnie, można dowiedzieć się z tego artykułu . Olbrzymią ofertę sprzęgieł ciernych mogą Państwo znaleźć w naszym sklepie: sprzeglo.com.pl.

Sprzęgła hydrokinetyczne

Rodzaje sprzęgieł samochodowych - schemat sprzęgła

Sprzęgła hydrokinetyczne wykorzystywane są w blokach z automatycznymi skrzyniami biegów. Ich konstrukcja jest dość skomplikowana, a działanie oparte na wymuszonym obiegu cieczy (najczęściej oleju) wewnątrz. Moment obrotowy, przekazywany jest z elementu czynnego (pompa, połączona z wałem korbowym) do elementu biernego (turbina, połączona ze skrzynią biegów). Ruch ten, powodowany jest przez różnicę prędkości obu elementów. Jeśli zaczęłyby one kręcić się z tą samą prędkością, sprzęgło przestanie przekazywać jakikolwiek moment obrotowy. W związku z tym, można powiedzieć, że sprzęgło hydrokinetyczne pracuje cały czas z poślizgiem. Jest to niewątpliwie wadą tego rozwiązania, ponieważ zawsze w tym przypadku występują straty energii, a co za tym idzie sprawność jest mniejsza, niż w przypadku sprzęgła ciernego. Kolejnymi minusami są: dość długi czas, jaki takie sprzęgło potrzebuje na reakcję, duże gabaryty i konieczność odprowadzania ciepła, a także wysoki koszt wymiany. Do zalet należy łagodna i cicha praca, dobre tłumienie, płynne, łagodne przekazywanie momentu obrotowego. Coraz częściej jednak, w skrzyniach biegów o automatycznym sterowaniu, stosowane jest sprzęgło cierne, co wymaga również zupełnie innej konstrukcji samej skrzyni. De facto, są to skrzynie biegów manualne, ze zautomatyzowanym systemem wysprzęglania i wybierania biegów.



Najczęściej kupowane sprzęgła ze sztywnym kołem jednomasowym



Polecane dla Ciebie – zobacz koniecznie:



Z kategorii – zobacz również: